Η εγκατάσταση ενός δεύτερου λειτουργικού συστήματος δεν απαιτεί πλέον απαραίτητα τη δημιουργία ξεχωριστού υπολογιστή ή τη μεταβολή των βασικών ρυθμίσεων του υπάρχοντος. Με τη χρήση μιας εικονικής μηχανής, ο χρήστης μπορεί να εκτελεί ένα ολόκληρο λειτουργικό σύστημα μέσα σε ένα παράθυρο των Windows, σαν να χρησιμοποιεί έναν δεύτερο υπολογιστή.
Μια εικονική μηχανή δημιουργείται μέσω ειδικού λογισμικού, όπως το VirtualBox ή το VMware Workstation. Το πρόγραμμα χρησιμοποιεί ένα μέρος των πόρων του πραγματικού υπολογιστή και δημιουργεί ένα απομονωμένο περιβάλλον στο οποίο εγκαθίσταται το λειτουργικό σύστημα της επιλογής του χρήστη.
Η διαδικασία ξεκινά με την εγκατάσταση του προγράμματος εικονικοποίησης. Στη συνέχεια δημιουργείται μια νέα εικονική μηχανή και επιλέγεται το λειτουργικό σύστημα που πρόκειται να εγκατασταθεί. Ο χρήστης ορίζει πόση μνήμη RAM και πόσους επεξεργαστικούς πόρους θα διαθέσει, καθώς και το μέγεθος του εικονικού δίσκου.
Απαιτείται επίσης ένα αρχείο εγκατάστασης ISO, το οποίο λειτουργεί όπως ένα ψηφιακό DVD. Αφού συνδεθεί στην εικονική μηχανή, ξεκινά η εγκατάσταση του λειτουργικού συστήματος με τρόπο παρόμοιο με εκείνον ενός κανονικού υπολογιστή.
Οι εικονικές μηχανές είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για δοκιμές λογισμικού, εκμάθηση Linux, πειραματισμό με παλαιότερες εφαρμογές και εκπαίδευση σε περιβάλλοντα πληροφορικής. Επιτρέπουν επίσης την επαναφορά ενός συστήματος σε προηγούμενη κατάσταση, εφόσον έχουν δημιουργηθεί στιγμιότυπα (snapshots).
Πριν από τη δημιουργία τους, χρειάζεται έλεγχος των δυνατοτήτων του υπολογιστή. Η εκτέλεση δύο λειτουργικών συστημάτων ταυτόχρονα απαιτεί αρκετή μνήμη και επεξεργαστική ισχύ. Αν οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι, η λειτουργία μπορεί να γίνει αργή.
Παρότι προσφέρουν απομόνωση από το βασικό σύστημα, οι εικονικές μηχανές δεν αποτελούν απόλυτη εγγύηση ασφάλειας. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως μοναδική προστασία για την εκτέλεση ύποπτων αρχείων.
Με τη σωστή παραμετροποίηση, αποτελούν ένα ιδιαίτερα ευέλικτο εργαλείο για δοκιμές και εκπαίδευση, χωρίς να απαιτούνται αλλαγές στον βασικό υπολογιστή.
