Η ευκολία με την οποία δημιουργούνται και τροποποιούνται ψηφιακές εικόνες και βίντεο έχει ενισχύσει την ανάγκη για εργαλεία που βοηθούν στον εντοπισμό της προέλευσής τους. Μία από τις τεχνολογίες που αναπτύσσονται προς αυτή την κατεύθυνση είναι τα ψηφιακά υδατογραφήματα, τα οποία ενσωματώνουν πληροφορίες μέσα σε ένα αρχείο χωρίς να αλλοιώνουν εμφανώς το περιεχόμενό του.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά υδατογραφήματα, τα οποία εμφανίζονται ως λογότυπα ή κείμενα πάνω σε μια εικόνα, τα ψηφιακά υδατογραφήματα μπορούν να είναι αόρατα στον χρήστη. Πρόκειται για πληροφορίες που ενσωματώνονται με ειδικές τεχνικές στα δεδομένα της εικόνας, του ήχου ή του βίντεο.
Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να βοηθήσουν στην αναγνώριση του δημιουργού, του λογισμικού που χρησιμοποιήθηκε ή της διαδικασίας παραγωγής ενός ψηφιακού αρχείου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την αναγνώριση περιεχομένου που έχει παραχθεί με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Η τεχνολογία ενδιαφέρει ιδιαίτερα τα μέσα ενημέρωσης, τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και τις εταιρείες παραγωγής ψηφιακού περιεχομένου. Θα μπορούσε να διευκολύνει τον έλεγχο της αυθεντικότητας ενός αρχείου και να προσφέρει πρόσθετες πληροφορίες σε όσους επιχειρούν να επαληθεύσουν μια εικόνα ή ένα βίντεο.
Ωστόσο, τα ψηφιακά υδατογραφήματα δεν αποτελούν απόλυτη εγγύηση γνησιότητας. Ορισμένες μορφές επεξεργασίας ή συμπίεσης ενδέχεται να αλλοιώσουν ή να αφαιρέσουν τις πληροφορίες τους. Επιπλέον, η απουσία υδατογραφήματος δεν αποδεικνύει ότι ένα αρχείο είναι αυθεντικό.
Για τον λόγο αυτό, η συγκεκριμένη τεχνολογία εξετάζεται σε συνδυασμό με άλλες μεθόδους, όπως τα κρυπτογραφικά πιστοποιητικά προέλευσης και τα συστήματα καταγραφής του ιστορικού ενός αρχείου.
Η αξιοποίησή της θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ακόμη εργαλείο για την αντιμετώπιση της ψηφιακής παραπληροφόρησης, χωρίς όμως να υποκαθιστά τη δημοσιογραφική διασταύρωση και τον έλεγχο των πηγών.
