Τα deepfakes, δηλαδή βίντεο στα οποία η τεχνητή νοημοσύνη έχει χρησιμοποιηθεί για να δημιουργήσει ή να τροποποιήσει εικόνες, πρόσωπα και φωνές, γίνονται ολοένα πιο δύσκολο να αναγνωριστούν. Ένα βίντεο μπορεί να φαίνεται απολύτως αληθινό, ενώ στην πραγματικότητα να παρουσιάζει ένα πρόσωπο να λέει ή να κάνει κάτι που δεν συνέβη ποτέ. Για αυτό, πριν πιστέψετε ή κοινοποιήσετε ένα ύποπτο βίντεο, υπάρχουν ορισμένα σημεία που αξίζει να ελέγξετε.
Ξεκινήστε παρατηρώντας προσεκτικά το πρόσωπο. Σε ορισμένα deepfakes μπορεί να εμφανίζονται αφύσικες κινήσεις στα μάτια, παράξενο ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων ή εκφράσεις που δεν ταιριάζουν με τον τρόπο που κινείται το υπόλοιπο πρόσωπο. Εξετάστε επίσης τα χείλη κατά την ομιλία. Μερικές φορές ο συγχρονισμός ανάμεσα στη φωνή και στις κινήσεις του στόματος δεν είναι απόλυτα φυσικός.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα σημεία όπου το πρόσωπο συναντά τα μαλλιά, τα αυτιά, τον λαιμό ή το φόντο. Εκεί μπορεί να εμφανιστούν παραμορφώσεις, τρεμόπαιγμα ή απότομες αλλαγές στην εικόνα. Ωστόσο, τέτοιες ενδείξεις δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη, καθώς αντίστοιχα προβλήματα μπορεί να προκύψουν από συμπίεση ή χαμηλή ποιότητα βίντεο.
Ελέγξτε επίσης τον ήχο. Μια τεχνητά δημιουργημένη φωνή μπορεί να παρουσιάζει ασυνήθιστες παύσεις, περίεργο τονισμό ή αφύσικη προφορά. Αν η φωνή ενός γνωστού προσώπου ακούγεται διαφορετική από το συνηθισμένο, αξίζει να αναζητήσετε την αρχική πηγή του βίντεο.
Η προέλευση είναι ίσως ο σημαντικότερος έλεγχος. Αναζητήστε ποιος δημοσίευσε πρώτος το συγκεκριμένο υλικό και αν υπάρχουν αξιόπιστες πηγές που επιβεβαιώνουν το γεγονός. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε αποσπάσματα του βίντεο για αντίστροφη αναζήτηση εικόνας, ώστε να εντοπίσετε παλαιότερες δημοσιεύσεις ή διαφορετικές εκδοχές του.
Υπάρχουν και ειδικά εργαλεία ανίχνευσης deepfake, τα οποία αναλύουν ένα βίντεο αναζητώντας χαρακτηριστικά που σχετίζονται με συνθετικό περιεχόμενο. Τα αποτελέσματά τους όμως δεν είναι αλάνθαστα.
Το βασικότερο είναι να μην στηρίζεστε σε μία μόνο ένδειξη. Συνδυάστε την παρατήρηση της εικόνας και του ήχου με τον έλεγχο της πηγής και ανεξάρτητες πληροφορίες. Όσο πιο εντυπωσιακός ή απίστευτος είναι ένας ισχυρισμός, τόσο περισσότερο αξίζει να ελέγξετε το βίντεο πριν το θεωρήσετε πραγματικό ή το μοιραστείτε.
